Od Metropolis do Kromołowa – podróż przez sztukę, refleksję i naturę

Trzy dni kontrastów – muzyka, zniszczenie i oczyszczenie na Jurze

W ten weekend usychałem i odradzałem się.

W ciągu trzech dni – od piątkowego wieczoru do niedzielnego poranka – wędrowałem między sztuką, rozczarowaniem a ponownym zachwytem nad pięknem świata. 29 marca 2025 roku w NOSPR przeżyłem niezwykłą muzyczną podróż podczas seansu "Metropolis" z organową improwizacją. W sobotę, 30 marca, zapuściłem się w okolice Włodowic, gdzie krajobraz przytłoczył mnie ilością śmieci i porzuconych wraków. Niedziela, 31 marca, była powrotem do harmonii – wędrówka z Kromołowa do Okiennika Wielkiego pozwoliła mi oczyścić umysł i odzyskać spokój po poprzednim dniu.

Pamiętnik

Piękno sztuki potrafi wznieść człowieka na nowy poziom emocji i refleksji. W piątkowy wieczór "Metropolis", jedno z najważniejszych dzieł niemego kina, pokazało mi, jak aktualne pozostają pytania o społeczeństwo i mechanizmy władzy. Improwizowana muzyka organowa wypełniła przestrzeń NOSPR-u i nadała filmowi nowy wymiar, tworząc spektakl, który poruszył mnie do głębi.

W Rudzie Śląskiej nie mamy takich ścieżek.

Sobota przyniosła brutalny kontrast – moje kroki skierowały się do Włodowic, by sprawdzić szlak prowadzący do Rzędkowic. Zamiast podziwiać krajobrazy, zobaczyłem pola, miedze i lasy wypełnione śmieciami. Wraki samochodów, resztki AGD, nawet całe sterty gruzu z rozebranych domów przygnębiały mnie bardziej niż się spodziewałem. Jurajski Wędrowiec, tym razem w postaci białego kruka unoszącego się w obłoku chmur, zdawał się równie bezsilny wobec tego widoku. Zrobiłem kilka zdjęć brzozom, ale trudno było skupić się na fotografii w takim otoczeniu.

Na szczęście niedziela przyniosła ukojenie. W Kromołowie, najstarszej części Zawiercia, zaczęła się moja podróż w kierunku Okiennika Wielkiego. Kromołów, słynący z historycznej zabudowy oraz źródła Warty, od razu wprowadził mnie w spokojniejszy nastrój. Idąc rowerowym szlakiem przez Skarżyce, minąłem winnice – rosnący fenomen w regionie, który coraz śmielej eksploruje sztukę winiarską. Okiennik Wielki, zawsze majestatyczny, tym razem jawił się jako miejsce oczyszczenia – ostatni punkt mojej trzydniowej podróży przez kontrasty świata.

Droga jest wolnością.

Wycieczka

Szlak rowerowy z Kromołowa do Skarżyc i dalej do Okiennika Wielkiego to jedna z najpiękniejszych tras w regionie. Po wczorajszej depresyjnej scenerii Włodowic, krajobrazy Jury zdawały się jeszcze bardziej intensywne i pełne życia. Winnice między Kromołowem a Skarżycami były jednym z ciekawszych widoków na trasie – wapienne podłoże Jury sprzyja uprawie winorośli, a lokalni producenci coraz śmielej eksperymentują z tworzeniem win o wyjątkowym charakterze.

Na wzgórzu w tle założono winnicę.

Fotografia

Na tę podróż zabrałem swój lekki zestaw – Sony A7II z obiektywem Zeiss Sonnar 35mm f/2.8.  Wyprawa wymagała kompaktowego sprzętu, który pozwolił mi uchwycić krajobrazy i detale przyrody bez zbędnego obciążenia.

Pojawiło się jednak pytanie: czy fotografia krajobrazowa to reportaż, dokument czy sztuka?

• Reportaż – jeśli chodzi o uchwycenie chwili, emocji i dynamiki otoczenia.
• Dokument – gdy rejestrujemy przemiany krajobrazu i wpływ człowieka na przestrzeń.
• Sztuka – gdy interpretujemy rzeczywistość poprzez światło, kompozycję i indywidualne podejście.

Fotografia potrafi nie tylko opowiadać o miejscu, ale też mieć wartość dokumentalną:

• Chronologia zdjęć – pokazanie trasy od Kromołowa po Okiennik, by oddać rytm podróży.
• Motyw przewodni – winnice, światło zmieniające krajobraz, obecność natury.
• Kontrasty – zestawienie piękna Jury ze zniszczeniami, które widziałem dzień wcześniej.
• Interpretacja fotograficzna – ukazanie nie tylko obrazu, ale i emocji związanych z tym miejscem.

Szlak się tu rozwidla. Poszliśmy w prawo, do Okiennika. Winnica następnym razem.

Podsumowanie Podróży przez Kontrasty

Moja podróż od "Metropolis", przez Włodowice, po Okiennik Wielki była lekcją o tym, jak różnorodny potrafi być świat. Piątkowy wieczór zanurzył mnie w sztuce, sobota przypomniała o konsekwencjach ludzkich działań, a niedziela przyniosła oddech wśród natury. Fotografia pozwala opowiadać historie, ale też zmusza do zadawania pytań o sposób dokumentowania rzeczywistości – czy pokazujemy tylko piękno, czy również ślady zniszczeń?

Na zdjęciu nie słychać, ale ptaki radośnie ćwierkały.

Muszę tu wrócić, gdy uprawy podrosną.

Teren trochę faluje. Czasem jest pod górkę.

Łukasz Cyrus i Jurajski Wędrowiec, 2025